TBMM Balıkçılık ve Su Ürünleri Araştırma Komisyonu toplandı

Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Kübra Var Türk, “Bizim Genel Müdürlüğümüzün çabalarıyla çok kısa bir süre içerisinde orkinosta yüzde 3 olan kotamız yüzde 7,5’e çıktı. Türkiye ilk 5’e girdi. 2 bin ton üstünde kotası olan nadir ülkelerden biriyiz. Bu muazzam bir başarı.” dedi.

Balıkçılık ve su ürünleri sektörünün sorunlarını ve çözüm önerilerini tespit etmek üzere kurulan TBMM Balıkçılık ve Su Ürünleri Araştırma Komisyonu’nda, balıkçılık sektöründe faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri görüşlerini dile getirdi.

İstanbul Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Şekip Yalçın, balıkçılığın tanımı olmadığını, 7 ayrı bakanlıkla ilgili bir meslek icra ettiklerini söyleyerek “Ne balıkçılık bakanlığı var ne de meslek olarak geçiyor.” dedi.

Rize Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Birliği Başkanı Muharrem Hamza da Doğu Karadeniz’de çok fazla avlanma sahası bulunmadığını belirterek “Hopa Kemalpaşa’dan Trabzon Yoroz’a kadar 200 kilometrelik alanda av sahamız belki 25-30 kilometredir. Tüm bu av sahaları kafes balıkçılığına verilmiş durumda. Bu kafesleri ille kuracaksak belirli bir derinliğe, mesela 30-60 kulaç arası olsun ki biz de sahilde, av sahalarımızda gırgır avcılığını yapabilelim.” diye konuştu

Yalova Deniz Ürünleri Avcıları Üretici Birliği Başkanı Recai Sert, ülke genelinde orkinos avcılığı yapanların tekne sayısının 45’i geçmediğini ifade ederek “O arkadaşların hakkı verilsin. Türkiye genelinde bunların listesi var. Geri kalan kota, tüm balıkçılık sektörüne dağılmalı. Şu anda bunun için açılmış 50 dava var.” ifadelerini kullandı.

“Bakanlık kurulsun”

Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özkaya, balıkçılığa kota getirilmesini talep ederek “Eğer kotasını belirlersek arkadaşımız, denize döktüğü veya yem fabrikalarına gönderdiği balığı değil, para edeni yakalayacak. Kota getirmediğimiz sürece, hırsımıza yenildiğimiz sürece önümüze gelen balığı yakalıyoruz.” diye konuştu.

Sektörün en büyük sorununun tekne büyütme yarışı olduğunu dile getiren Özkaya, bundan vazgeçilmesini istedi.

Balıkçıların ödemek zorunda olduğu harcırahlara işaret eden Özkaya, “Her sene artıyor, özellikle geleneksel balıkçılığın belini büküyor.” şeklinde konuştu.

Özkaya, sektöre yönelik bir bakanlık kurulmasını da önererek “Denizcilik, balıkçılık ve su ürünleri bakanlığı kurulmasını istiyoruz.” dedi.

Balıkçıların kredi çekmekte zorluk yaşadığına dikkati çeken Özkaya, bu konuda çözüm üretilmesini istedi.

Ramazan Özkaya, uluslararası sularda diğer ülkeler gibi avcılık yapmak istediklerini de dile getirerek, “Yunan’ı, İtalyan’ı, Mısırlısı geliyor istediğini avlıyor; biz avlayamıyoruz. Akdeniz uluslararası sularında 12 mile kadar avcılık serbest, Kuzey Ege’de var, bunu öneriyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Küresel ısınma nedeniyle belki de av sezonu ekimde açılacak”

Samsun Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Atıf Malkoç, orkinos avcılığına yönelik sorunlar yaşadıklarını belirterek “Mahkemeye vereceğim evraklarım hazır. Yarın orkinos avcılığına ilişkin çekiliş var, durdurun. 15 milyon dolarlık rant bu. Türkiye’de, benim bölgemde bir sürü insan var, Samsun’dan kaç kişi orkinosa gitti? Ağım var ama hiç denizle alakası olmayan insanlar gidiyor. Ben dördüncü kuşak balıkçıyım, çocuğum da orada.” dedi.

Rize-Artvin Su Ürünleri Kooperatifleri Bölge Birliği Başkanı Barış Zaman da “Bizim teknelerimiz bu sulara fazla geliyor, yeni yerler arıyoruz. Büyüdükten, teşkilatlarımızı daha güçlü hale getirdikten sonra geriye dönüşe zorlandı artık. Keşke zamanında bu kadar büyümeseydik.” diye konuştu.

Zaman, hamsi avcılığına da değinerek “Hamsi avcılığı Türkiye kara sularında yapılan en büyük avcılık. Son yıllarda kasaya koyacak hamsi bulamıyoruz. Vatandaşımızın yiyeceği balığı temin edemez duruma geldik. Kota gelmesi lazım. Belki ilk yıl oturmayacaktır ama birkaç yıl içerisinde işlevine kavuşacaktır.” dedi.

Doğu Karadeniz’de barınak kiralarının çok arttığını dile getiren Zaman, bu durumun balıkçıları çok zorladığına dikkati çekti.

İstanbul Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Erdoğan Kartal, küresel ısınmanın her şeyi etkilediğini belirterek “Küresel ısınma nedeniyle belki de eylülde açılan av sezonu ekimde açılacak. Çünkü balıkçılarımız eylülde denize çıktığı zaman sıcaklardan dolayı çok büyük avcılık yapamıyor. Genel Müdürlüğün bununla ilgili önümüzdeki tebliğ senesinde yeniden bir düzenleme yapması gerektiği inancındayım.” şeklinde konuştu.

Daha iyi bir yaşam için herkesin adeta denize saldırdığını söyleyen Kartal, “Bunu karşılıksız çeke benzetiyorum. Bu deniz, heybetli teknelerin sonucunda bize ekmek vermeyecek duruma geldi.” dedi.

Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Federasyonu Başkanı Mustafa Serkan İnanç, sektörün sorunlarından önce çevre kirliliğinin, sanayi ve evsel atıklar ile müsilaja yönelik sorunların konuşulması gerektiğini savundu. İnanç, endemik türlerin bulunduğu sulara HES veya alabalık çiftliği yapıldığını görünce çok üzüldüklerini de dile getirdi.

Balık Haber temsilcisi Özden Aydın Şimşek de amatör ve sportif balıkçılık yaptığını, bu alanda Türkiye şampiyonluklarının bulunduğunu anlatarak uluslararası yarışmalara katılabilmek için Türkiye’de bu alanda resmi federasyon kurulmasını istedi.

“Hatay bölgesindeki balıkçılarımız depremzede”

Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdür Vekili Turgay Türkyılmaz, barınak kiralarının yeniden değerleme oranında artırıldığını belirtti.

Bir soru üzerine Türkyılmaz, balıkçı barınaklarına ilişkin yönetmelik taslağını tamamlamak üzere olduklarını bildirdi.

Trol avcılığının olmaması halinde çok sevilerek tüketilen dip balıklarının sofralara gelmesinin mümkün olmadığını ifade eden Türkyılmaz, bu avcılığın kamuoyunda yanlış anlaşıldığını söyledi. Türkyılmaz, trollerin amacına uygun olarak kullanılması gerektiğini söyledi.

Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra bölgeye gittiğini anlatan Türkyılmaz, o dönem kara yollarında sıkıntılar yaşandığı için balıkçıların gemileriyle depremzedelere yardım taşıdığını, bu süre zarfında avlanamadıkları için de iş kaybına uğradıklarını belirtti. Türkyılmaz, “Hatay bölgesindeki balıkçılarımız kendileri depremzede. O bölgede yaşanan sıkıntı konusunda önerimiz vardı, destek modeli konusunda bizlere destek verirseniz müteşekkir kalırız.” diye konuştu.

Orkinos avcılığına yönelik eleştirilere değinen Türkyılmaz, “Orkinos avcılığının hangi yıllarda avlanacağı konusunda yarın kura çekilecek. Müracaat eden 218 gemi vardı, 192’si kabul edildi, 26’sı reddedildi. Reddedilenlerin sebebi, ağlarının olmaması, birincil ağ araçlarının gırgır olmamasıyla ilgili.” dedi.

“Tasarı 10 yıldır Meclis gündemine gelemedi”

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Kübra Var Türk, Türkiye’nin deniz alanları üzerindeki hak ve yetkilerin ne olduğunu belirleyen bir kanunu bulunmadığını söyledi.

Açık deniz alanlarına gidilememesine yönelik bir yasak bulunmadığına işaret eden Türk, “Bütün deniz alanlarını tanımlayan 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi var. Ama Türkiye buna taraf olmadığı için bu konuda hukuki zemin eksikliğimiz var. Dışişleri Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan Türk Deniz Egemenlik ve Yetki Alanları Kanunu Tasarısı 10 yıldır Meclis gündemine gelemedi. Eğer kabul edilseydi bu tartışmaların çoğuna belki de gerek kalmayacaktı. Bu tasarı üzerinde bütün kurumlarımız hemfikir.” şeklinde konuştu.

Orkinos kota dağılımına ilişkin uluslararası çalışmada kendisinin de yer aldığını anlatan Türk, “Bizim Genel Müdürlüğümüzün çabalarıyla çok kısa bir süre içerisinde orkinosta yüzde 3 olan kotamız yüzde 7,5’e çıktı. Türkiye ilk 5’e girdi. 2 bin ton üstünde kotası olan nadir ülkelerden biriyiz. Bu muazzam bir başarı. Giderek artacağını öngörüyoruz.” dedi.

Türk, balıkçı tanımının mevzuatta tam olarak yer almadığına dikkati çekerek ayrı bir meslek kanunu çıkarılabileceğini belirtti.

Milletvekili adaylığı için başvurmadığını bildiren Komisyon Başkanı Fuat Köktaş, ancak araştırma komisyonunun çalışmalarına hız kesmeden devam edeceğini belirtti. Köktaş, “Komisyon raporunu 14 Mayıs’a kadar tamamlayacağız.” diye konuştu.

CHP Sinop Milletvekili Barış Karadeniz, komisyonun, gelecek yasama döneminin çalışmalarına ışık tutacağını, yeni dönemde ilk kurulacak komisyonlardan birinin yine bu sektöre yönelik olabileceğini dile getirdi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir