ABD-İran ilişkilerindeki gerilim giderek artıyor. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, ülkesinin nükleer ve füze kapasitesini koruyacağına dair güçlü bir mesaj vererek ABD’ye yanıt verdi. Bu açıklama, eski Başkan Donald Trump’ın yönetimi sırasında uygulanan askeri baskılar ve yaptırımların İran’ı geri adım atmaya zorladığı bir dönemde geldi. Hamaney, devlet televizyonunda yaptığı konuşmada, “Amerikalıların olması gereken yer Basra Körfezi’nin dibidir” diyerek bölgede yeni bir dönemin başladığını belirtti. Hamaney, göreve geldiği ilk günlerde babasının öldürülmesinin ardından kamuoyuna sınırlı bir şekilde görünmüştü.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ SÜRÜYOR İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü, küresel enerji piyasalarında önemli sarsıntılara neden oldu. Dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik boğazda yaşanan kriz, Brent petrol fiyatlarını 126 dolara kadar yükseltti. İran’ın bazı gemilerden geçiş için yüksek ücret talep ettiği ve boğazı fiilen kontrol altında tuttuğu bildirilmekte. Uluslararası toplum, Hürmüz’ü serbest geçiş hakkına sahip bir uluslararası su yolu olarak görse de Washington yönetimi, bu durumu düzeltmek için yeni planlar üzerinde çalışıyor. ABD’nin, İran limanlarına uyguladığı ablukayı sürdürürken müttefikleri ile birlikte enerji sevkıyatını güvence altına alacak bir “deniz güvenliği mekanizması” oluşturmayı hedeflediği ifade ediliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, diplomatik temsilciliklere bu girişime destek vermeleri için talimat gönderdi.
PETROL KRİZİ VE EKONOMİK ETKİLER ABD donanmasının uyguladığı ablukanın sonucu olarak İran’ın petrol ihracatı ciddi ölçüde kısıtlandı ve bu durum ülke ekonomisi üzerinde baskıyı artırdı. Ayrıca, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutması, küresel petrol arzını daraltarak dünya ekonomisinde de olumsuz etkilere yol açıyor. İki ülke arasındaki nükleer müzakereler ise tıkanmış durumda. İran yönetimi, programının barışçıl olduğu iddiasında bulunurken, Washington, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemeyi amaçlıyor. Pakistan, taraflar arasında dolaylı görüşmelere aracılık etmeye devam ettiğini ve doğrudan temasların gerilimi azaltabileceğini belirtti. Hamaney, yaptığı açıklamada İran’ın nükleer ve balistik füze kapasitesinin “ulusal kimliğin bir parçası” olduğunu vurgulayarak bu konuların müzakere edilemeyeceğini ifade etti.
